اينترنت اشياء؛ نسل پنجم کتابفروشی

اينترنت اشياء؛ نسل پنجم کتابفروشی

خبرگزاري مهر-گروه فرهنگ: در ميان نوستالژي‌هاي بسياري از قشر سالخورده ايران، مغازه‌هايي که کتاب اجاره مي‌دادند هنوز بخش شيريني از خاطرات را مي‌سازد. مغازه‌هايي کوچک در دل يک پاساژ يا بازارچه که مردي ميانسال يا پيرمرد، در آن کتاب‌هاي عمدتا داستاني را با بهايي بسيار اندک براي يک يا دو شب به مخاطبش اجاره مي‌داد و اجاره‌کننده کتاب تنها يک شب مهلت داشت که يک کتاب را بخواند و در دنياي آن غرق شود.
 در سالهاي بعد، تاسيس کتابخانه‌هاي مدرن و سيستم‌هاي نوين طبقه‌بندي کتاب نيز به ايران راه خود را باز کرد و به تناسب آن کار نشر و ايجاد فروشگاه‌هاي کتاب نيز رونق خاصي به خود ديد. حافظه نشر ايران هنوز شمارگان‌هاي ??? هزار نسخه‌اي براي يک رمان را در سال‌هاي پايان دهه پنجاه به خاطر دارد و کتابفروشي‌هايي که درآمد آنها مي‌توانست مخارج دو تا سه خانواده را تامين کند.
در سال‌هاي بعد نوبت به فروشگاه‌هاي بزرگ و زنجيره‌اي کتاب رسيد. کتابفروشي‌هايي که در کنار مجموعه‌اي از محصولات فرهنگي به عرضه کتاب نيز پرداخته و فضايي را براي صرف کردن اوقات فراغت با چاشني مطالعه و خريد کتاب فراهم مي‌کردند. تجربه تاسيس مراکزي مانند فروشگاه‌هاي شهر کتاب و ترنجستان از دل چنين نگاهي خارج شد.
نسل بعدي کتابفروشي‌ها اما انقلابي در اين عرصه ايجاد کرد و شيوه‌ها و بازارهاي فروش کتاب را به کلي دگرگون کرد. نسل بعد، نسل کتابفروشي‌ها و فروشگاه‌هاي الکترونيکي کتاب بود که همين امروز هم تقريبا هر ناشري براي خود يکي از آنها را دارد. در کنار آن، فروشگاه‌هاي بزرگ فروش کتاب و به تازگي فروشگاه‌هاي کتاب دست دوم نيز پاي خود را به بازار کتاب باز کردند و با ارائه تخفيف‌ها و مدل‌هاي متنوع خريد، جامعه موبايل دوست ايراني را بيش از پيش به خريد کتاب تشويق مي‌کرد هرچند که جذابيت‌هاي جامعه و دنياي ديجيتال در ذهن جامعه ايراني کمتر جايي براي مطالعه و توجه به آن بازگذاشته و ميزان مطالعه کاغذي را روز به روز کاهش داده و مي‌دهد.
نسل پنجم از کتابفروشي‌ها و فروشگاه‌هاي کتاب در ايران اما اين روزها با بهره‌مندي از تازه‌ترين تکنيک استفاده از اينترنت در حال راه‌اندازي است و با توجه به وعده‌هاي داده‌شده در ايام دهه فجر انقلاب اسلامي رونمايي خواهد شد.
طراحي محيط و مجموعه چند منظوره فرهنگي با محوريت کتاب و به وسعت باغ کتاب تهران که به تمامي با استفاده از تکنولوژي موسوم به «اينترنت اشياء» در دست کنترل باشد تجربه‌اي است که به گفته مسئولانش براي نخستين بار در دست اجرا قرار گرفته است و مي‌تواند انقلابي را در بهره‌وري فرهنگي در ايران با خود به همراه داشته باشد.
اينترنت اشياء چيست؟
اينترنت اشيا يا چيزنت که در زبان انگليسي از آن به «Internet of Things» يا همان «IOT» ياد مي‌شود با توسعه دستگاه‌هاي تلفن همراه و رايانه‌ها و توسعه گجت‌هاي اينترنتي در دنيا ظهور خود را معرفي و به ثبيت رساند. اين تکنولوژي به زبان ساده به معناي اتصال اشياء محيط پيراموني ما به اينترنت و کنترل آنها توسط برنامه‌ها، گجت‌ها و اپليکيشن‌هاي تحت تلفن همراه، موبايل و رايانه است.
اين تکنولوژي که در سال جاري وارد هجدمين سال توليد خود شده است، سعي دارد تا هويتي ديجيتالي براي تمامي اشياء بي‌جان پيرامون خود تدارک ببيند و آنها براي استفاده بهينه در تمامي بخش‌هاي زندگي شخصي و خانوادگي مهيا کند.
اين تکنولوژي در ايران به صورت محدود و در چند مرکز موزه‌اي مورد استفاده قرار گرفت تا اينکه در پروژه باغ کتاب مهمترين و بزرگترين تجربه استفاده از آن براي توسعه فضاي فرهنگي بر مبناي کتاب و مطالعه در دست طراحي و اجرا قرار گرفته است که به جرات مي‌توان از آن به بزرگترين ومهمترين پروژه بهره‌برداري فرهنگي از اينترنت اشيا ياد کرد. اين مساله زماني خود را بيش از پيش به رخ مي‌کشد که به ياد بياوريم اين مجموعه داراي فضايي است ??? هزار متر مربعي (?? هکتاري) که ?? هزار متر مربع آن ساختمان نمايشگاهي، تالارهاي همايش و اداري است و بقيه فضا را درخت و سبزه و گل و يک درياچه مصنوعي مي‌پوشاند.
پيوند کتاب و اينترنت در نسل تازه از کتابفروشي‌ها
عليرضا جعفري مديرعامل شرکت توسعه فضاهاي فرهنگي شهرداري تهران که مجري اجراي پروژه اينترنت اشيا در باغ کتاب تهران به شمار مي‌رود درباره اين رويداد به خبرنگار مهر مي‌گويد: پروژه باغ کتاب تهران از منظر علمي و آموزشي و فرهنگي گسترده‌ترين محيط‌ه فرهنگي با محوريت کتاب در کشور است که با استفاده از تکنولوچي‌هاي روز جهان از ظرفيت اينترنت براي اداره خود بهره خواهد برد. اين مجموعه  که در بخش‌ها و براي گروه‌هاي سنتي مختلف طراحي شده است با استفاده از تکنولژي تازه اينترنت اشيا يا همان IOT و با نگاه به استفاده از تکنولوژي هوشمند سازي و با استفاده از يک سيستم سرور مرکزي و ديتا سنتر حرفه‌اي و بدون دخالت انسان کنترل و اداره خواهد شد.
جعفري در ادامه با اشاره به ظرفيت‌هاي تازه اين تکنولوژي افزود: تمامي‌گزارش‌هاي مورد نياز  مجموعه اعم از آمار تردد در مجموعه، ازريابي ميزان جذابيت‌هاي بخش‌هاي مختلف فروشگاهي و نمايشگاهي و مديريت بهره‌وري توسط اين سيستم کنترل و اجرا خواهد شد.
مديرعامل شرکت توسعه فضاهاي فرهنگي شهرداري تهران در ادامه از برخي امکانات تازه و جديد اين تکنولوژي خبر داده و مي‌گويد: هر بازديدکننده از اين مجموعه يک کارت ويژه شامل يک شناسه الکترونيکي دريافت مي‌کند که با استفاده از IOT به عنوان مثال تمامي مجسمه‌ها و تنديس‌هاي باغ کتاب که در واقع از مشاهير و مفاخر فرهنگي و ادبي ما هستند براي وي خود را معرفي خواهند کرد و درباره اقدامات و فعاليت‌هايشان توضيح خواهند داد.
جعفري همچنين مي‌گويد: بزرگترين فروشگاه کتاب ايران و دنيا در اين مجموعه راه‌اندازه خواهد شد و سيستم اينترنت اشيا موضوع کدگذاري از کتاب‌ها، تهيه فهرست از آنها، ايجاد قفسه‌هاي الکترونيکي کتاب و فروش الکترونيکي کتاب و نيز تمامي خدمات کتابخانه‌اي را بدون نياز به حضور فيزيکي براي بازديدکنندگان تامين خواهد کرد. اين سيستم حتي قادر خواهد بود، کسري کتاب در قفسه‌ها و نيز ميزان رجوع به يک اثر را شناسايي و مورد آناليز قرار دهد.
به گفته جعفري مجموعه باغ کتاب و سيستم هوشمند کنترل و اداره آن به صورت يک مجموعه‌فرهنگي براي نخستين بار در دنيا با چنين حجم و زيربنايي در دست کار و اجرا قرار گرفته است.
اينترنت و آينده توزيع کالاهاي فرهنگي
در نظام سنتي توزيع محصولات فرهنگي و کتاب در ايران توليدکننده با کسر درصدي مشخص، محصولات خود را در اختيار موزع قرار مي‌دهد تا وي براي او به بازاريابي آن پرداخته و پس از آن فروشنده نيز با پرداخت مبلغي کمتر از مبلغ فروش محصول به بازارياب، آن را براي عرضه مهيا کند. مشکل سرمايه در گردش فراوان و خواب بالاي سرمايه در اين سيستم و نيز بي‌رغبتي موزعان به ارائه برخي آثار و ناتواني تامين و توزيع متوازن محصولات فرهنگي در نظام تازه فروش کتاب با سيتم تازه اينترنت اشيا دگرگون خواهد شد.
در اين سامانه تازه اين مخاطب خواهد بود که نيازش را به عنوان راهبرد اصلي فروش، مستقيما به توليدکننده و يا موزع ارائه و از وي آن را طلب مي‌کند. در مقابل تامين و رفع آن نياز نيز با بازگشت سريع و به موقع سرمايه در گردش توليدکننده و موزع همراه خواهد بود. به عبارت ديگر با حذف واسطه‌هاي انساني در مسير توليد و توزيع و عرضه مي‌توان اين انتظار و اميدواري را داشت که نه تنها توليد که توزيع و عرضه محصولات فرهنگي از وضعيت جانفرسا و غير قابل توجيه از منظر اقتصادي حال حاضر به يک فرآيند درآمدزا و جذاب از منظر آورده اقتصادي در آينده بسيار نزديک مبدل شود.
با وجود اينکه نمي‌توان آسيب‌هاي کنارگذاردن نيروي انساني در ارائه محصولات فرهنگي را در اين روش تازه ناديده گرفت اما اين اتفاق مي‌تواند کاتاليزوري موثر در بازار راکد محصولات فرهنگي به ويژه کتاب در ايران به شمار آيد.  

  • 2 بهمن 1395
  • نویسنده: nashrnet
  • تعداد نمایش ها: 202
  • نظرات: 1
رتبه بندی این مطلب:
بدون رتبه
چاپ

1 نظر در مطلب "اينترنت اشياء؛ نسل پنجم کتابفروشی" ثبت شده است

شیدا

1395/11/02 07:13 ب.ظ

خدا کنه به بازار کتاب رونق بده

نوشتن یک نظر

نام:
ایمیل:
نظر:
افزودن نظر

تبلیغات